Tin Thủy sản

 

Ngày 8/10/2019, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 30/2019/QĐ-TTg ban hành Quy chế xây dựng, quản lý, thực hiện Chương trình Thương hiệu quốc gia Việt Nam và Quyết định số 1320/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình Thương hiệu quốc gia Việt Nam từ năm 2020 đến năm 2030. Đồng thời, năm 2020, Bộ Công Thương phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức kỳ xét chọn sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam lần thứ 7 và Lễ Công bố các Doanh nghiệp có sản phẩm đạt THQG (dự kiến vào quý IV năm 2020). Bài viết này là một số suy nghĩ về thương hiệu ngành tôm ta, một sản phẩm có kim ngạch xuất khẩu hàng năm gần 4 tỷ USD, nên cần quan tâm xây dựng thương hiệu để nâng tầm, nâng giá trị tôm Việt trên thương trường quốc tế. Bài viết có sử dụng một số tư liệu trên internet.
Tiến trình xây dựng thương hiệu tôm Việt

Phân tích phải chú trọng song song hai mặt vi mô và vĩ mô, vì có mối liên quan mật thiết, hỗ tương nhau.

Về mặt vi mô:

- Công việc xây dựng thương hiệu phải được chính lãnh đạo DN trực tiếp dẫn dắt và triển khai xuống cho toàn bộ người lao động ở tất cả các bộ phận thực hiện. Bao nhiêu tâm huyết, ý tưởng lớn về sứ mệnh, chiến lược mãi mãi chỉ nằm trên giấy nếu những con người này không hiểu và không đồng lòng triển khai. Nói cách khác, khi xây dựng thương hiệu, chính những người lao động của doanh nghiệp phải là những người ủng hộ lớn nhất để quảng bá thương hiệu. Thông điệp xây dựng thương hiệu tương thích với nguồn lực con người, nguồn lực tài chính của DN thì việc xây dựng càng thành công.

Xem tiếp...

Ngày 8/10/2019, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 30/2019/QĐ-TTg ban hành Quy chế xây dựng, quản lý, thực hiện Chương trình Thương hiệu quốc gia Việt Nam và Quyết định số 1320/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình Thương hiệu quốc gia Việt Nam từ năm 2020 đến năm 2030. Đồng thời, năm 2020, Bộ Công Thương phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức kỳ xét chọn sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam lần thứ 7 và Lễ Công bố các Doanh nghiệp có sản phẩm đạt THQG (dự kiến vào quý IV năm 2020).


Bài viết này là một số suy nghĩ về thương hiệu ngành tôm ta, một sản phẩm có kim ngạch xuất khẩu hàng năm gần 4 tỷ USD, nên cần quan tâm xây dựng thương hiệu để nâng tầm, nâng giá trị tôm Việt trên thương trường quốc tế. Bài viết có sử dụng một số tư liệu trên internet.

 

Tổng quan thương hiệu

Thương hiệu có thể là một kiến trúc, hình ảnh, đoạn chữ, màu sắc, một đoạn âm thanh hoặc tổng hợp nhiều yếu tố trên; khách hàng, người tiêu dùng khi nhìn thấy, nghe qua sẽ liên tưởng đến một doanh nghiệp (DN), sản phẩm, dịch vụ…

Bộ nhận diện thương hiệu, hoạt động truyền thông quảng cáo, hay các câu chuyện thương hiệu cuốn hút… là những công cụ hữu hiệu kết nối giữa thương hiệu với khách hàng. Nhưng trên hết, cách thức mà DN tư duy về xây dựng thương hiệu mới là yếu tố quyết định đến thành công bền vững cuối cùng. Một bộ nhận diện thương hiệu đẹp, một câu chuyện thương hiệu đầy cảm xúc cũng không thể mang lại hiệu quả nếu không dựa trên một nền tảng sản phẩm thực sự tốt và một triết lý kinh doanh có đạo đức. Sự bền vững của thương hiệu về chiều sâu được sự nâng đỡ từ văn hoá DN. DN muốn thay đổi hoặc phát triển thương hiệu của mình, họ nhất thiết phải nhìn nhận lại văn hóa của mình có hỗ trợ cho sự thay đổi đó không. DN đã xây dựng nền văn hoá riêng mạnh, chuẩn mực sẽ có nhiều thuận lợi trong việc triển khai xây dựng thương hiệu và ngược lại.

Xem tiếp...

(vasep.com.vn) XK tôm Việt Nam tháng 4/2020 tiếp tục tăng 5,8% đạt 244,2 triệu USD. Lũy kế 4 tháng đầu năm nay, XK tôm đạt 872,8 triệu USD, tăng 2,9% so với cùng kỳ năm 2019. Việc cơ bản đẩy lùi được dịch bệnh Covid-19 tại Việt Nam góp phần giúp các DN tôm Việt Nam có khả năng cạnh cao hơn so với các nguồn cung đối thủ khác như Ấn Độ, Ecuador – những nước cho tới nay vẫn còn phải đang gồng mình chống chọi với Covid-19 mà chưa thể quay lại với hoạt động sản xuất bình thường.
Tháng 4/2020, XK tôm Việt Nam sang hầu hết các thị trường NK chính đều tăng. Giá tôm nguyên liệu và XK tôm của Việt Nam có phần tích cực hơn so với các tháng trước đó. Tồn kho tại các thị trường lớn không nhiều. Nhu cầu tiêu thụ tôm tại các nhà hàng, khách sạn giảm nhưng tăng tại siêu thị và hệ thống bán lẻ vì xu hướng mua về nhà chế biến trong thời kỳ dịch bệnh Covid-19.

Sản xuất tôm từ các nguồn cung chính của thế giới như Ấn Độ, Ecuador, Trung Quốc, Thái Lan, Indonesia…đều đang gặp khó khăn do tác động của dịch Covid-19. Do dịch bệnh diễn biến khó lường, Chính phủ Ấn Độ kéo dài phong tỏa đến hết tháng 5/2020, điều này khiến chuỗi cung ứng tôm bị đứt gãy. Nuôi tôm Ấn Độ gặp khó khăn từ khâu con giống đến vấn đề đầu ra, nhà máy chế biến thiếu công nhân, giá tôm và sản lượng tôm sụt giảm mạnh. Ecuador cũng phải đối mặt với những thách thức tương tự Ấn Độ do Covid-19. Tâm dịch Covid hoành hành ở trung tâm sản xuất tôm chính của nước này khiến hoạt động sản xuất và XK tôm của nước này phải chịu tác động mạnh. Tôm nuôi Trung Quốc đang bị virus CIV-1 tấn công, gây thiệt hại không nhỏ. Indonesia, Thái Lan cũng bị tác động ít nhiều từ đại dịch. Đây cũng là cơ hội cho XK tôm của Việt Nam nếu đảm bảo được nguồn cung nguyên liệu.

Xem tiếp...

 

Khi tôm thẻ chân trắng được nuôi phổ biến, kể cả trong vùng quảng canh, những năm gần đây, do thời vụ các địa phương không như nhau, nguồn cung tôm nguyên liệu đều đặn hơn cho các cơ sở chế biến. Tuy nhiên vẫn có giai đoạn cao điểm, tập trung từ tháng 5 tới tháng 10.
Điều này liên quan tới các ao nuôi tôm thẻ chân trắng thâm canh. Nuôi thâm canh có lịch thời vụ khá rõ nét. Vụ sớm thả từ cuối năm trước tới tháng 3 năm sau, vụ phổ biến thả giống từ tháng 3 tới tháng 5. Sau khi thu hoạch các ao thả sớm, các ao ày sẽ được thả nuôi vụ hai từ tháng 5 về sau. Khi mưa nhuần từ cuối tháng 8 người nuôi được khuyến cáo ngưng thả giống vì rủi ro tăng lên từ thời tiết.

Tháng 5, đến hẹn lại lên, các doanh nghiệp (DN) tôm khởi đầu tăng tốc sau vài tháng bình lặng. Tôm nguyên liệu đồi dào, đáp ứng đủ nhu cầu chế biến. Tháng 5 năm nay trong bối cảnh như vậy. Riêng về giá tôm, mỗi năm mỗi khác, bị chi phối chủ yếu từ bên ngoài. Năm 2018, các nước nuôi sớm như Ecuador, Indonesia trúng vụ, làm giá thị trường thế giới sụt giảm mạnh ngay đầu quý II, giá tôm Việt không ngoại lê. Người nuôi đã chuẩn bị ao, kéo dài thời gian thả để thăm dò diễn biến tình hình. Dẫn đến sản lượng tôm nuôi không như ý, dù sau đó giá đã phục hồi. Năm 2019, thả nuôi đầu vụ có tốt hơn, bởi giá tôm khá ổn định. Nhưng một số ao nuôi không nhỏ bị bệnh vi bào tử trùng và bệnh phân trắng tấn công. Tôm chậm lớn và tỉ lệ thu hồi đầu con giảm, khiến nuôi không hiệu quả. Vụ hai, mùa mưa, rủi ro càng tăng nên người nuôi không thiết tha. Sản lượng chung lại gặp vấn đề, không đạt mong đợi.

Xem tiếp...

COVID-19 kéo dài hơn, hệ thống nhà hàng, điểm du lịch còn đóng cửa sẽ làm giảm sức cầu, nhất là tôm giá trị cao. Tuy nhiên, bù lại hệ thống siêu thị, bán lẻ sẽ có nhu cầu tăng vì xu thế mua về chế biến ở nhà.
Nhu cầu tiêu thụ tôm ở kênh bán lẻ tăng mạnh
TS Hồ Quốc Lực - Nguyên Chủ tịch VASEP, Chủ tịch HĐQT FIMEX Việt Nam cho biết ngày 7/5, lãnh đạo Bộ NN&PTNT và các đơn vị trong ngành họp tại Cần Thơ bàn giải pháp ổn định hoạt động ngành cá tra.

Do COVID-19, 4 tháng đầu năm nay, tiêu thụ cá giảm trên 20% so với năm rồi. Thị trường Trung Quốc chiếm thị phần cao nhất cá tra của nước ta, trên 30%.

Các địa phương, các doanh nghiệp cá và các Hiệp hội đã đề xuất nhiều ý kiến, trong đó, trước mắt hỗ trợ để ngành vượt qua khó khăn lúc này như giãn nợ, giảm lãi suất tiền vay, giảm tiền điện, giãn tiền thuế...

Song song, chú trọng hơn công tác dự báo thị trường, bởi ngoài khó khăn bất ngờ bất khả kháng do dịch bệnh trên người hiện nay, còn phải chú trọng tình hình cung cầu cá thịt trắng, nhất là sản phẩm tương đồng, thay thế.

Bên cạnh đó, Bộ sẽ phối hợp các Bộ liên quan từng bước tháo gỡ các khó khăn ở thị trường; riêng các doanh nghiệp tích cực làm việc với các đối tác, nhất là bên Trung Quốc để nối lại việc tiêu thụ, khi COVID-19 đang đi qua.

Xem tiếp...

 

 
Ảnh minh họa

(vasep.com.vn) Ngày cuối hạn cách ly xã hội hiệp hai, trên đường tôi thấy nhiều quán cà phê lớn đang rửa sân, dọn bàn... Quán bia cũng mở rộng cửa như là lời thông báo... dù bên trong còn yên ắng.

Sáng hôm sau, bộ mặt đường phố có thêm chút sinh khí. Đi ngang qua chỗ cũ, quán cà phê khách thưa thớt, không ồn ào. Chiều, quán bia vắng vẻ. Non tháng, thói quen mới đã thành thói quen rồi! Nếp sống chậm khiến người ta như trở mình chậm một chút. Tôi điện thoại người hớt tóc, đang rảnh nhưng ở quán mới. Covid-19 khiến tiết kiệm một lần hớt tóc. Mà tóc dài, nực nội, tốn dầu gội còn hơn. Tôi tới nơi, thoải mái, hỏi chuyện. Covid không hẹn hồi kết, bên chính quyền phường yêu cầu tạm nghỉ, chủ nhà cho thuê chỗ cắt tóc không bớt đồng nào, bạn làm chung xin ứng chút tiền trang trải lúc khó khăn. Kẹt quá, anh ta trả quán, xin làm công quán khác, hôm nay mới bắt đầu! Một nạn nhân covid đây rồi!

Xem tiếp...

 

- Các cổ phiếu ngành tôm như FMC, CMX, MPC đang bứt phá mạnh so với thị trường chung từ đầu tháng 4.
- Triển vọng ngành tôm sáng sủa hơn nhờ dự báo hưởng lợi từ sự suy yếu của các đối thủ chính và EVFTA sắp thực thi.
- Công ty trong ngành cũng gặp thách thức về nguồn nguyên liệu tôm cho sản xuất sau đại dịch bởi diện tích nuôi giảm, thời tiết bất lợi...

 

Trong đợt hồi phục từ đầu tháng 4, các cổ phiếu ngành tôm đã bứt phá mạnh so với thị trường chung. Trong đó tăng mạnh nhất phải kế đến cổ phiếu Thực phẩm Sao Ta (HoSE: FMC) có mức tăng đến 68%. Thị giá đang ở gần vùng đỉnh lịch sử với 26.750 đồng/cp, công ty tại Sóc Trăng được định giá khoảng 1.250 tỷ đồng.

Xem tiếp...

Hai tiếng “nguy cơ” lúc này khá thịnh hành. Song song đó là cụm từ “tìm cơ trong nguy”. Từ điển định nghĩa: Nguy cơ là tình thế có thể gây ra những biến cố lớn rất tai hại. Đây không phải từ đôi, nhưng cha ông ta đã khéo xài từ, chẻ đôi nguy cơ để ra một khái niệm mới rất hay, nhiều vị từ cao tới thấp đang nhắc đến, nhắc nhở các tổ chức, cá nhân nỗ lực trong cái nguy nan do Covid-19 đang gây ra, vừa phòng chống nhưng cũng luôn chú ý tìm cơ hội để vươn lên mạnh mẽ sau khi Covid-19 tan đi. Trong nguy nan tìm cơ hội! Nội dung này cũng có chút phảng phất, liên quan cụm từ Cái khó ló cái khôn. Có lẽ đây là một quy luật của vạn vật, cha ông ta đúc kết để nhắc nhở thế hệ sau một bài học mang tính triết lý cuộc sống. Doanh nghiệp (DN) chế biến tôm xuất khẩu nơi tôi đang làm việc cũng nhập tâm nội dung này lắm. Nhất là qua hiệu triệu của Thủ tướng TÌM CƠ TRONG NGUY, đội ngũ điều hành ở đây càng quyết tâm hơn!

Xem tiếp...

(vasep.com.vn) Ngay sau khi Thủ tướng cho phép hầu hết các hoạt động thường nhật trở lại, đồng thời Thủ tướng kêu gọi chuẩn bị tốt nhất các điều kiện để nhanh chóng phục hồi sản xuất trong thời gian tới, Bộ NN&PTNT đã có ngay những việc làm hết sức thiết thực, đầy ý nghĩa ngay trước khi Thủ tướng họp trực tuyến với cộng đồng doanh nhân cả nước.

Thủy sản: Xốc lại thực lực và mạnh mẽ tiến lên!
 
Ảnh minh họa. Nguồn: Báo Sóc Trăng

 

 

 

Thứ năm, ngày 7/5, Lãnh đạo Bộ và các đơn vị trong ngành họp tại Cần Thơ bàn giải pháp ổn định hoạt động ngành cá tra. Do Covid-19, 4 tháng đầu năm nay, tiêu thụ cá giảm trên 20% so với năm rồi. Thị trường Trung Quốc chiếm thị phần cao nhất cá tra của nước ta, trên 30%. Cơ bản giảm sút do Covid, nhưng nhiều nhất là do từ thị trường Trung quốc, lý do nêu trên. Các địa phương, các DN cá và các Hiệp hội đã đề xuất nhiều ý kiến, trong đó, trước mắt hỗ trợ để ngành vượt qua khó khăn lúc này như giãn nợ, giảm lãi suất tiền vay, giảm tiền điện, giãn tiền thuế... Song song, chú trọng hơn công tác dự báo thị trường, bởi ngoài khó khăn bất ngờ bất khả kháng do dịch bệnh trên người hiện nay, còn phải chú trọng tình hình cung cầu cá thịt trắng, nhất là sản phẩm tương đồng, thay thế. Bên cạnh đó, Bộ sẽ phối hợp các Bộ liên quan từng bước tháo gỡ các gút mắc ở thị trường; riêng các DN tích cực làm việc với các đối tác, nhất là bên Trung Quốc để nối lại việc tiêu thụ, khi Covid-19 đang đi qua.

Xem tiếp...

 

Cổ phiếu thuỷ sản tăng trưởng tốt hơn VN-Index nhưng giai đoạn này chưa phải cơ hội tốt nên có thể cân nhắc với khẩu vị trung và dài hạn.

Bà Lý Thị Hiền - Trưởng phòng phân tích Khối khách hàng cá nhân, Công ty ty TNHH Chứng khoán Yuanta Việt Nam cho biết cổ phiếu thuỷ sản giảm 11% kể từ đầu năm, trong khi chỉ số đại diện cho sàn TP HCM mất đến 20%. Thị trường xuất khẩu chịu tác động tiêu cực bởi dịch bệnh, thể hiện trực tiếp lên kết quả kinh doanh quý đầu năm. Lợi nhuận của một số doanh nghiệp đầu ngành giảm phân nửa so với cùng kỳ. Tuy nhiên, định giá ngành vẫn duy trì ở mức cao với P/E khoảng 20x.

Xem tiếp...

Fimex báo lợi nhuận trước thuế quý I tăng nhẹ lên 41 tỷ đồng.
Công ty đặt mục tiêu lãi 240-250 tỷ đồng năm 2020 và đã thực hiện hơn 16% kế hoạch sau quý I.

 

Công ty Cổ phần Thực phẩm Sao Ta (Fimex, HoSE: FMC) công bố doanh thu giảm 6% trong quý I, chủ yếu do doanh thu tiêu thụ giảm 7% còn 30,7 triệu USD. Tổng sản lượng tiêu thụ trong quý đạt 3.266 tấn, trong đó sản lượng thủy sản là 2.845 tấn.

Xem tiếp...

Tiến sĩ Hồ Quốc Lực - Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Thực phẩm Sao Ta (FMC) - nhận định, mùa tôm 2020 đã khởi đầu với những thách thức không nhỏ, tuy nhiên, ngành tôm Việt vẫn có những ưu thế bền vững.

- Ông nhận định mùa tôm 2020 có những thử thách gì và tình hình Minh Phú dính bị Cục hải quan và Biên phòng Hoa Kỳ (CBP)chính thức điều tra cho hành vi lẫn tránh thuế chống bán phá giá ông có suy nghĩ gì?

- Mỗi năm một vẻ, con tôm Việt tuy có thăng trầm nhưng xu thế phát triển luôn là chủ đạo. Khởi động mùa tôm 2020, những thách thức, những quan tâm có thể nêu ra sau đây:

Một là vấn đề quan ngại không nhỏ là âu lo về tiềm ẩn dịch bệnh tôm chưa có phác đồ xử lý triệt để. Hiện nay, các vùng nuôi tôm đang tất bật lo sửa chữa các ao tôm, chuẩn bị cho mùa vụ mới. Một số địa phương có thông lệ đã thả nuôi từ cuối năm cũ. Việc này nhằm tranh thủ thu hoạch sớm, lúc giá tôm còn khá. Đồng thời việc này cũng làm giảm căng thẳng nhu cầu nguyên liệu tôm đầu mùa của các doanh nghiệp (DN) tôm.

Xem tiếp...

Trong những ngày bạn hàng gặp khó khăn vì tình trạng cách ly, phong toả khắp thế giới, Chủ tịch HĐQT Công ty Thực phẩm Sao Ta (Thành viên của Tập đoàn PAN) - Hồ Quốc Lực quyết định viết thư cho đối tác Nhật Bản: 

“Để chia sẻ khó khăn với nhau, chúng tôi giảm giá 2% cho đơn hàng... Mong rằng, việc chia sẻ tuy không lớn này, sẽ là nguồn động viên bạn tiêu thụ hàng tốt hơn trong hoàn cảnh này, nhằm cùng nhau vượt qua khó khăn. Bạn sống sót thì chúng tôi mới sống sót”.

Quyết định đó được lãnh đạo Thực phẩm Sao Ta đưa ra như một lựa chọn tự nhiên sau những trải nghiệm quá khứ. Đó cũng là cơ sở để doanh nhân từng được phong Anh hùng lao động này giúp công ty vươn lên suốt nhiều năm qua, trở thành một trong những nhà chế biến tôm đông lạnh xuất khẩu lớn nhất Việt Nam và đứng vững trong bối cảnh kinh tế khó khăn vì dịch bệnh hiện nay.

Tôi bước chân vào ngành chế biến tôm đông lạnh xuất khẩu từ năm 1983, đến nay đã gần 40 năm. Những cuộc khủng hoảng lớn nhất mà doanh nghiệp tôi từng trải qua là cuộc khủng hoảng tài chính châu Á 1997-1998, khủng hoảng sau vụ 11/9 năm 2001, khủng hoảng tài chính thế giới năm 2008 và bây giờ là đại dịch. Nhưng cuộc khủng hoảng năm 2008 và những hệ quả kéo dài sau đó là lần khiến ngành chế biến tôm xuất khẩu của Việt Nam lao đao nhất.

Năm đó Việt Nam được mùa tôm. Nhưng khủng hoảng tài chính thế giới đã biến cái “phúc” đó thành “hoạ”. Trong suốt thời kỳ ấy, nhu cầu tiêu dùng giảm, giá mua tôm chế biến trên thế giới sụt 30%, có thời điểm thấp nhất, giá tôm thành phẩm từ 16 USD xuống còn 10 USD, kéo theo giá nguyên liệu giảm sâu. Người nuôi tôm Việt Nam năm đó trúng mà lỗ. Doanh nghiệp chế biến thì còn hơn cả lao đao, vì không đánh giá được đúng xu hướng lao dốc của thị trường. 

Khi giá nguyên liệu đầu vào giảm 10-15%, nhiều doanh nghiệp (trong đó có Sao Ta) bắt đầu mua vào dự trữ, cho rằng đó sẽ là một bước đi khôn ngoan, mang lại lợi nhuận sau này. Nhưng sau đó giá tôm tiếp tục giảm không phanh, cứ mỗi ký tôm trong kho được chế biến, doanh nghiệp lại chịu lỗ một ký. Có thời điểm căng thẳng nhất, một container tôm xuất đi, doanh nghiệp có thể lỗ trên dưới 1 tỷ đồng. Tôi từng chứng kiến nhiều công ty xuất khẩu lớn, nhỏ phá sản sau vụ đó. Sao Ta may mắn trụ vững, không phải vì chúng tôi không mắc sai lầm, mà vì ngay khi nhận ra sai lầm, nhận ra xu hướng tiếp tục đi xuống của thị trường, thay vì tiếp tục găm hàng chờ tăng giá, chúng tôi chấp nhận bán cắt lỗ ngay lập tức.

Cũng năm 2008, Costco - hệ thống siêu thị lớn của Mỹ chuyển sang nhập tôm từ Vịnh Mexico vì giá mềm và tôm to (đúng kiểu người Mỹ thích) thay vì tôm sú Việt Nam. Nhưng năm 2009, sự cố nổ giàn khoan Deepwater Horizon gây ra thảm hoạ tràn dầu khiến người Mỹ không còn dám ăn con tôm ở vịnh Mexico nữa, tôm Việt Nam mới có đường quay lại hệ thống phân phối này. Những tưởng đó là thời cơ, nhưng trớ trêu thay, cuối cùng nó lại một lần nữa biến thành “tai hoạ”.

Các nhà nhập khẩu tôm của Mỹ ồ ạt gửi đơn đặt hàng. Doanh nghiệp trong nước thì hồ hởi nhận vì cỡ tôm đó ế, tồn kho hơn năm qua. Ai cũng tự tin là nếu hết hàng trong kho thì mình sẽ mua thêm nguyên liệu ở ngoài mà không tính đến việc tất cả các doanh nghiệp khác đều chung tâm trạng, hoàn cảnh thế. Mà vùng nguyên liệu của Việt Nam thì có hạn, nên giá tôm nguyên liệu tăng phi mã. Đơn hàng thì đã ký trước đó một hai tháng, với giá nguyên liệu thấp hơn. Nên cuối cùng, tiếng là trúng nhiều đơn mà doanh nghiệp tôm chúng tôi còn phá sản nhiều hơn cả giai đoạn khủng hoảng năm 2008. Có doanh nghiệp đến lúc cùng đường đã bùng hợp đồng với Mỹ. Nhưng làm như thế thì sẽ mất uy tín, mất bạn hàng lâu dài sau này. Đó không phải cách Sao Ta lựa chọn.

Khi ấy, tôi phải đích thân sang Mỹ một chuyến để đàm phán với đại diện của bên mua về tình hình khó khăn. Tôi cự cãi với họ: “Vùng nuôi tôm của chúng tôi chỉ có diện tích nhất định, nhưng các ông ký hợp đồng vô tội vạ với các doanh nghiệp khác nữa, thì tất yếu chúng tôi phải đi xâu xé từng con tôm, đẩy giá nguyên liệu cao, vô hình chung làm hại chúng tôi rơi vào nguy cơ phá sản. Chúng tôi phá sản thì các ông cũng thiệt hại vì không còn nguồn cung ứng tôm nữa”.

Trong buổi đàm phán đó, tôi đề nghị đối tác hoặc tăng giá mua để cùng chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp, hoặc cho phép chúng tôi lùi thời gian giao hàng, nhưng họ không chịu vì chưa có tiền lệ. Họ chỉ đồng ý là với mỗi pound chúng tôi giao hàng đúng hạn, họ sẽ thưởng. Dù biết đó là thiện chí của đối tác, nhưng khó khăn lớn nhất chưa được giải là kiếm đâu ra đủ số tôm để giao mà doanh nghiệp không phá sản.

Cuối cùng, cái khó ló cái khôn, tôi đề nghị: thay vì giao cỡ tôm thị trường vốn ưa thích là 13-15 con/pound, Sao Ta sẽ giao cỡ 15-20 hoặc 15-18 con/pound. Cỡ tôm này đang có nhiều.

Khi phía đối tác đồng ý cỡ tôm 15-18 con và hỏi giá ra sao. Tôi liều lĩnh nói: “Các anh cứ nhận hàng về bán đi. Nếu không bán được thì tôi chịu, vì đằng nào cũng chết. Nhưng nếu bán được, thì coi như chúng tôi sẽ bù hợp đồng bằng size tôm đó, với giá đã ký”. Họ đồng ý và sau đó thì hên quá, loại tôm này được người tiêu dùng đón nhận, cứu chúng tôi khỏi nguy cơ phá sản và giữ được uy tín với bạn hàng. Sau khi Sao Ta đưa ra cách làm đó, các doanh nghiệp chế biến tôm cùng hoàn cảnh cũng bắt đầu làm theo. Chúng tôi đi qua được giai đoạn khó khăn nhất trong lịch sử nhờ việc luôn linh hoạt và tìm ra sáng kiến để giải quyết.

Trải qua rất nhiều lần, tôi hiểu rằng, trong mọi cuộc khủng hoảng lớn, thì tất cả hàng hoá, kể cả thực phẩm đều sẽ giảm giá, vì tâm lý thắt lưng buộc bụng của người tiêu dùng. Nguyên tắc này không ngoại trừ đại dịch lần này, dù ban đầu người dân có xu hướng tích trữ nhu yếu phẩm. Là doanh nghiệp chủ trương đi đường dài, chúng tôi không mạo hiểm.

Tháng 9/2001, tôi sang Thái Lan đàm phán với đối tác Mỹ về đơn hàng 30 container tôm của mình. Buổi sáng, đối tác Mỹ đề nghị mức giá còn thấp hơn giá kho. Với giá đó, chúng tôi không có lãi. Nhưng buổi tối, khi tin tức về sự kiện 11/9 được CNN truyền đi, thì tôi quyết định rất nhanh. Tôi quay lại đàm phán, đồng ý bán 30 container đó ngay lập tức với mức giá bạn hàng đề nghị. Hợp đồng được chốt nhanh chóng. Quả nhiên, sau đó, giá tôm sụt giảm rất nhiều, nên quyết định đó của chúng tôi là sáng suốt. Thậm chí sau này, khi giá thị trường giảm quá mạnh, để “khuyến khích” phía bạn nhận hàng, tôi còn chủ động giảm ít giá cho họ nữa.

Nên đầu tháng 2/2020, ngay khi Covid-19 có xu thế lây nhiễm mạnh ở Trung Quốc và bắt đầu có dấu hiệu lan sang các quốc gia khác, dù Việt Nam mới chỉ có hơn 10 ca nhiễm, nhưng HĐQT Sao Ta lập tức ra quyết định DỌN KHO HÀNG CÀNG SẠCH CÀNG TỐT. Chúng tôi bán hết tất cả hàng hoá dự trữ, để giảm thiểu rủi ro. Đây là lượng hàng chúng tôi dự phòng cho giai đoạn khan hiếm nguyên liệu đầu vào để tránh cho việc sản xuất bị ngưng trệ. Nhưng vào thời điểm khủng hoảng thì chúng tôi phải chọn cách ứng xử khác. Kết quả là lượng hàng tồn kho giảm được 40% so với cùng kỳ những năm trước, chi phí lãi vay ngân hàng cũng vì thế giảm mạnh. Doanh nghiệp tôi bớt đi hẳn được một gánh nặng.

Thường thì đầu năm là khoảng thời gian các doanh nghiệp chế biến tôm sẽ tham gia nhiều hội chợ trên thế giới để tìm kiếm cơ hội mở rộng thị trường, gặp gỡ khách hàng mới. Nhưng ngay từ đầu tháng 2, chúng tôi đã quyết định rút lui không tham gia các hội chợ lớn đó nữa để tiết kiệm chi phí và dồn sức lo cho doanh nghiệp. Cũng rất may là sau đó, trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, các hội chợ cũng đều bị huỷ.

Thời đại dịch, chủ động rời bỏ các hội chợ nhưng chúng tôi không rời bỏ khách hàng. 3 thị trường chính của Sao Ta là Nhật Bản EU và Mỹ đều đang bị ảnh hưởng nặng nề vì dịch bệnh, cách ly xã hội kéo dài. Việc giữ liên lạc thường xuyên với các khách hàng chính để kịp thời đánh giá tình hình tiêu thụ hàng hoá ở các nước này là việc được Sao Ta ưu tiên hàng đầu. Tôi phải nắm được từng đối tác nhập hàng của mình sẽ phân bổ nguồn hàng đó đến đâu: nhà hàng, khách sạn hay siêu thị? Hầu như hàng ngày, hàng tuần, tôi đều trao đổi qua email với các bạn hàng, đề nghị họ cập nhật từng biến động của thị trường, cũng như mong họ không ngần ngại chia sẻ những khó khăn để hai bên cùng nhau tháo gỡ, tránh việc cả hai cùng kéo nhau chết chìm. Vì trong quá khứ, vào những giai đoạn khủng hoảng, từng có nhiều đơn hàng của chúng tôi bị đối tác huỷ hợp đồng do tình huống bất khả kháng, khiến cả hai bên đều thiệt hại nặng nề.

Đặc thù của ngành chế biến tôm đông lạnh khác biệt ở chỗ: với mỗi đơn hàng cho từng đối tác, chúng tôi sẽ có những quy chuẩn khác nhau về bao bì, về quy cách chế biến và hương vị. Nên một đơn hàng với đối tác này bị huỷ sẽ không thể giao cho đối tác khác. Dự đoán một khi việc cách ly xã hội diễn ra chắc chắn sẽ khiến kênh tiêu dùng ở nhà hàng, khách sạn tê liệt, nên doanh nghiệp tôi chủ trương không tích trữ vật tư nhiều cho đơn hàng với các đối tác kênh này. Thay vào đó, kênh hàng đến siêu thị sẽ được chúng tôi mạnh dạn đầu tư, tập trung nguồn lực để đảm bảo giao hàng đúng hẹn hoặc thậm chí sớm hơn nếu đối tác cần.

Đến thời điểm này, tôi tự hào chỉ có vài lô hàng bị khách huỷ hợp đồng do tình huống bất khả kháng, nhờ đó mà chúng tôi không có hàng bị kẹt trong kho, không bị kẹt vốn lưu động, nên cán bộ nhân viên trong công ty yên tâm, phấn khởi làm việc.

Hơn 30 năm trên thương trường, tôi hiểu rằng ai cũng có lúc hoạn nạn, làm kinh doanh mà biết dựa vào nhau để sống thì mới bền vững. Ngoài Mỹ, nhiều năm qua, chúng tôi có thị trường Nhật Bản là lớn nhất, cũng là bạn hàng mà chúng tôi coi như bạn tốt, là đối tác bền vững. Thời buổi này, tìm đồng lời đã quá khó, nhưng chúng tôi hiểu là họ phải tồn tại thì chúng tôi mới sống tiếp được.

Suốt giai đoạn cả thế giới khủng hoảng vì dịch bệnh vừa qua, tôi cho anh em kiểm tra các đơn hàng đang có, thấy đơn hàng nào sang Nhật có tỷ suất lợi nhuận còn tốt, chúng tôi chủ động gởi thư điện tử trao đổi với đối tác đề nghị: “Chúng tôi đang khó khăn và nghĩ rằng bạn cũng tương tự. Chúng tôi nỗ lực tiết kiệm mọi mặt lúc này và để chia sẻ khó khăn với nhau, Sao Ta giảm giá 2% cho đơn hàng... Mong rằng, việc chia sẻ tuy không lớn này, sẽ là nguồn động viên bạn sẽ tiêu thụ hàng tốt hơn trong hoàn cảnh này nhằm cùng nhau vượt qua khó khăn. Bạn sống sót thì chúng tôi mới sống sót. Hy vọng chúng ta có ngày mai hợp tác tốt hơn và tươi sáng hơn”.

Thật bất ngờ lắm, tôi nhận được email phản hồi đọc mà cảm động. Bạn nói: “Chúng tôi xúc động lắm, cám ơn các bạn nhiều lắm và chúng tôi khẳng định rằng hiện tại chúng tôi vẫn đang nỗ lực. Chúng tôi cũng biết các bạn đang khó khăn, nên khi nào quá khó khăn bạn mới nhờ tới sự hỗ trợ của doanh nghiệp các bạn”.

Tôi không dám nhận mình tử tế. Tôi chỉ học theo cách họ cư xử với mình. Giai đoạn 2010-2015, doanh nghiệp tôi cũng nhận được sự giúp đỡ tương tự của đối tác Nhật Bản. Suốt 5 năm trời, không hiểu sao các vùng nuôi tôm Việt Nam đều bị dịch bệnh không tìm ra nguyên nhân. Dù diện tích nuôi và số lượng tôm thả nuôi rất lớn, nhưng cũng chết rất nhiều. Tôm lên giá, nhưng dân nuôi tôm cũng chết, mà doanh nghiệp chế biến như chúng tôi càng chết hơn. Khi đó, đối tác Nhật đã chủ động tăng giá nhập hàng so với hợp đồng đã ký kết trước đó giữa hai bên, dù chúng tôi không dám đề nghị. Họ nói với tôi: “Việc làm này là để đảm bảo cả hai chúng ta cùng nhau sống sót qua khó khăn”.

Sau bao nhiêu năm, tôi luôn ngẫm lại việc đó, vừa cảm phục, trân trọng, nhưng cũng vừa coi đó là bài học đáng quý để mình làm theo trong những tình huống này. Nếu không có sự hỗ trợ của đối tác những năm đó, thì có thể chúng tôi đã phá sản. Nên hôm nay, việc chúng tôi sẵn lòng hỗ trợ họ trong phạm vi có thể cũng là lẽ bình thường. Nên càng qua những lúc khó khăn này, tôi càng thấm thía rằng, slogan với đối tác mà chúng tôi theo đuổi “cùng hợp tác, cùng phát triển, cùng thịnh vượng” là đúng đắn.

Chỉ vừa mới sáng nay thôi, tôi nhận được thông báo từ đối tác Nhật, rằng vì hoàn cảnh bất khả kháng, họ sẽ phải huỷ 1 đơn hàng. Đầu tiên họ gửi lời xin lỗi. Tiếp đến họ đề nghị dàn xếp để ngưng chế biến hàng và xin phép được đền bù phần bao bì chúng tôi đã sản xuất. Dĩ nhiên là doanh nghiệp tôi có thiệt hại, nhưng tôi vui vẻ chấp nhận. Vì những rủi ro này đã được chúng tôi tiên liệu nên đã có sẵn kế hoạch ứng phó. Sau này khi đại dịch qua đi, kinh tế được phục hồi, chúng tôi lại tiếp tục là bạn bè và là bạn hàng tốt.

Giai đoạn này, sức khoẻ của cán bộ công nhân viên là cái chúng tôi coi trọng nhất. Vì còn người thì còn của, khó khăn gì chúng tôi cũng vượt qua được. Công ty chúng tôi cho lắp máy khử trùng xe đi vào nhà máy, lắp máy rửa tay tự động và lắp cả camera theo dõi. Công nhân nào đi qua mà không rửa tay, khử trùng sẽ bị nhắc nhở. Lãnh đạo từ phòng ban trở lên được nghỉ luân phiên, để đảm bảo hệ thống sẽ không sụp đổ nếu có một cá nhân nào đó mắc bệnh.

Khi có thông báo cách ly xã hội nửa tháng, các nhà máy chế biến của chúng tôi cũng chuẩn bị đủ nửa tháng vật tư như bao bì, bột, dầu chiên, thậm chí giấy vệ sinh…, không thiếu thứ gì. Khi có yêu cầu người người giãn cách nhau hai mét, nhằm bảo đảm an toàn, Sao Ta đã tích cực sửa chữa khu căng-tin khang trang, nề nếp và đáp ứng yêu cầu trên. Trước giờ công nhân tự ăn sáng bên ngoài. Nhưng sau khi có dịch, chúng tôi chi tiền ăn sáng cho công nhân, để khuyến khích họ ăn trong công ty để giảm thiểu rủi ro. Để đảm bảo giãn cách theo quy định, chúng tôi chia giờ ăn thành nhiều ca. Dĩ nhiên những việc này vừa tăng chi phí hoạt động, vừa làm giảm năng suất, nhưng tôi cho rằng đó là những việc cần thiết phải làm.

Khó khăn trong thời gian tới vẫn còn, nhưng tôi tin, khó khăn với chúng tôi không lớn bởi nhiều lẽ sau đây:

- Dù khủng hoảng, thì người ta vẫn cần tiêu dùng thực phẩm.

- Tuy rằng các thị trường của chúng tôi hiện nay đều bị sụt giảm, nhưng chỉ sụt giảm ở mức nhất định và tôi tin nó sẽ sớm phục hồi. Bên cạnh đó, các quốc gia chế biến tôm xuất khẩu chính như Ấn Độ, Trung Quốc, Ecuador hay Indonesia đều chịu ảnh hưởng nặng nề bởi dịch bệnh. Việt Nam may mắn vì đang kiểm soát dịch rất tốt, nên chúng tôi có lợi thế.

- Chúng tôi có vùng nuôi tôm lớn nhất tỉnh (Sóc Trăng), đầu tư trong đó hàng trăm tỷ đồng. Đây là một mảng kinh doanh chính của doanh nghiệp. Do tình hình dịch bệnh, chúng tôi nắm bắt thông tin việc thả nuôi tôm năm nay rất chậm, điều này sẽ dẫn đến thiếu hụt tôm nguyên liệu đầu qúy II, giá tôm nguyên liệu sẽ tăng cao (dù giá tiêu thụ thế giới ra sao), nên chúng tôi đã kịp thời thực hiện việc thả nuôi tôm sớm hơn so với mọi năm.

Với những phản ứng kịp thời đó, đặc biệt là nhờ chi phí lãi vay giảm đi một nửa, tôi có thể nhẹ nhõm thông báo doanh thu quý I/2020 của Sao Ta vẫn đạt 714 tỷ đồng (giảm nhẹ 7% so với cùng kỳ năm ngoái), lợi nhuận gộp tương ứng thu về 70 tỷ (so với quý I/2019 là 76 tỷ đồng), lợi nhuận trước thuế là 40 tỷ đồng. Nếu tình hình dịch bệnh không có những diễn biến mới ngoài dự đoán, năm nay chúng tôi vẫn tự tin có thể thu về 240-250 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế. Dĩ nhiên, không thể không nói đến yếu tố tích cực nhất là kết quả từ công tác chỉ đạo phòng chống dịch bệnh mạnh mẽ và hiệu quả của Chính phủ Việt Nam, nhưng đến giờ, nhờ những kinh nghiệm quý giá trong quá khứ, nhờ chủ động ứng phó và kịp thời phản ứng trong đại dịch này…, tôi có thể tự tin nói rằng đối với Sao Ta, khó khăn trong giai đoạn này không lớn bằng khó khăn chúng tôi gặp phải năm 2008.

Tô Lan Hương 
(ghi theo lời kể của Anh hùng lao động Hồ Quốc Lực) 

(Theo ndh.vn)

 

CHIA SẺ

- Quan tâm chăm lo khách hàng, người lao động.

- Chia sẻ đồng nghiệp, cộng đồng.